Sholat istikhoroh adalah sholat sunat dua
roka'at yang bisa dikerjakan kapan saja, asal
tidak dikerjakan pada waktu-waktu yang
dimakruhkan mengerjakan sholat. Sholat
istikhoroh sunat dikerjakan bagi orang yang
hendak mengerjakan suatu perkara yang
mubah (tidak dilarang agama), namun tidak
tahu apa dan mana yang baik. Apabila
setelah mengerjakan sholat ini hatinya diberi
kelapangan oleh Alloh, maka perkara tersebut
bisa dikerjakan, namun jika hatinya merasa
tidak lapang, jangan dikerjakan. Dalil
disunatkannya sholat sunat istikhoroh
adalah hadits yang diriwayatkan sahabat
Jabir rodhiyallohu 'anhu ;
ﻛﺎﻥَ ﺭَﺳُﻮﻝُ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﺻَﻠَّﻰ ﺍﻟﻠﻪُ ﻋَﻠَﻴْﻪِ ﻭَﺳَﻠَّﻢَ ﻳُﻌَﻠِّﻤُﻨَﺎ ﺍﻟِﺎﺳْﺘِﺨَﺎﺭَﺓَ
ﻓِﻲ ﺍﻷُﻣُﻮﺭِ ﻛُﻠِّﻬَﺎ، ﻛَﻤَﺎ ﻳُﻌَﻠِّﻤُﻨَﺎ ﺍﻟﺴُّﻮﺭَﺓَ ﻣِﻦَ ﺍﻟﻘُﺮْﺁﻥِ، ﻳَﻘُﻮﻝُ : "
ﺇِﺫَﺍ ﻫَﻢَّ ﺃَﺣَﺪُﻛُﻢْ ﺑِﺎﻷَﻣْﺮِ، ﻓَﻠْﻴَﺮْﻛَﻊْ ﺭَﻛْﻌَﺘَﻴْﻦِ ﻣِﻦْ ﻏَﻴْﺮِ ﺍﻟﻔَﺮِﻳﻀَﺔِ
"Rasulullah Shallallahu ‘alaihi wa sallam,
mengajari kami shalat istikharah dalam setiap
perkara / urusan yang kami hadapai,
sebagaimana beliau mengajarkan kami suatu
surah dari Al-Quran. Beliau berkata, “Jika
salah seorang di antara kalian berniat dalam
suatu urusan, maka lakukanlah shalat dua
raka’at yang bukan shalat wajib," (Shohih
Bukhori, no.7390)
Adapun tata cara pelaksanaan sholat
istikhoroh adalah sebagai berikut :
1. Mengerjakan sholat dua roka'at dengan
niat sholat istikhoroh, semisal dengan niat :
ﺃﺻﻠﻲ ﺳﻨﺔ ﺍﻹﺳﺘﺨﺎﺭﺓ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ
"USHOLLI SUNNATAL ISTIKHOROTI
ROK'ATAINI LILLAHI TA'ALA".
2. Pada roka'at pertama, setelah membaca
surat Al-Fatihah disunatkan membaca surat
Al-Kafirun (qul ya ayyuhal kafirun) atau
membaca ayat ;
ﻭَﺭَﺑُّﻚَ ﻳَﺨْﻠُﻖُ ﻣَﺎ ﻳَﺸَﺎﺀُ ﻭَﻳَﺨْﺘَﺎﺭُ ﻣَﺎ ﻛَﺎﻥَ ﻟَﻬُﻢُ ﺍﻟْﺨِﻴَﺮَﺓُ
ﺳُﺒْﺤَﺎﻥَ ﺍﻟﻠَّﻪِ ﻭَﺗَﻌَﺎﻟَﻰ ﻋَﻤَّﺎ ﻳُﺸْﺮِﻛُﻮﻥَ
"Dan Tuhanmu menciptakan apa yang Dia
kehendaki dan memilihnya, sekali-kali tidak
ada pilihan bagi mereka. Maha suci Alloh dan
Maha Tinggi dari apa yang mereka
persekutukan (dengan Dia) . (Q.S.Al-Qoshosh :
68)
3. Pada roka'at kedua, setelah membaca surat
Al-Fatihah disunatkan membaca surat Al-
Ikhlas (qul huwallohu ahad) atau membaca
ayat ;
ﻭَﻣَﺎ ﻛَﺎﻥَ ﻟِﻤُﺆْﻣِﻦٍ ﻭَﻟَﺎ ﻣُﺆْﻣِﻨَﺔٍ ﺇِﺫَﺍ ﻗَﻀَﻰ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﻭَﺭَﺳُﻮﻟُﻪُ ﺃَﻣْﺮًﺍ
ﺃَﻥْ ﻳَﻜُﻮﻥَ ﻟَﻬُﻢُ ﺍﻟْﺨِﻴَﺮَﺓُ ﻣِﻦْ ﺃَﻣْﺮِﻫِﻢْ ﻭَﻣَﻦْ ﻳَﻌْﺺِ ﺍﻟﻠَّﻪَ
ﻭَﺭَﺳُﻮﻟَﻪُ ﻓَﻘَﺪْ ﺿَﻞَّ ﺿَﻠَﺎﻟًﺎ ﻣُﺒِﻴﻨًﺎ
"Dan tidaklah patut bagi laki-laki yang
mukmin dan tidak (pula) bagi perempuan yang
mukmin, apabila Allah dan Rasul-Nya telah
menetapkan suatu ketetapan, akan ada bagi
mereka pilihan (yang lain) tentang urusan
mereka. dan Barangsiapa mendurhakai Allah
dan Rasul-Nya Maka sungguhlah Dia telah
sesat, sesat yang nyata." (Q.S. Al-Ahzab : 36)
4. Setelah selesai sholat, kemudian membaca
do'a.Terdapat beberapa versi do'a yang
didasarkan dari hadits nabi, diantaranya
sebagai berikut ;
ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﺇﻧِّﻲ ﺃَﺳْﺘَﺨِﻴﺮُﻙَ ﺑِﻌِﻠْﻤِﻚَ , ﻭَﺃَﺳْﺘَﻘْﺪِﺭُﻙَ ﺑِﻘُﺪْﺭَﺗِﻚَ ,
ﻭَﺃَﺳْﺄَﻟُﻚَ ﻣِﻦْ ﻓَﻀْﻠِﻚَ ﺍﻟْﻌَﻈِﻴﻢِ ﻓَﺈِﻧَّﻚَ ﺗَﻘْﺪِﺭُ ﻭَﻻ ﺃَﻗْﺪِﺭُ , ﻭَﺗَﻌْﻠَﻢُ
ﻭَﻻ ﺃَﻋْﻠَﻢُ , ﻭَﺃَﻧْﺖَ ﻋَﻼﻡُ ﺍﻟْﻐُﻴُﻮﺏِ , ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﺇﻥْ ﻛُﻨْﺖَ ﺗَﻌْﻠَﻢُ ﺃَﻥَّ
ﻫَﺬَﺍ ﺍﻷَﻣْﺮَ ...... ﺧَﻴْﺮٌ ﻟِﻲ ﻓِﻲ ﻋَﺎﺟِﻞِ ﺃَﻣْﺮِﻱ ﻭَﺁﺟِﻠِﻪِ ,
ﻓَﺎﻗْﺪُﺭْﻩُ ﻟِﻲ ﻭَﻳَﺴِّﺮْﻩُ ﻟِﻲ ﺛُﻢَّ ﺑَﺎﺭِﻙْ ﻟِﻲ ﻓِﻴﻪِ , ﺍﻟﻠَّﻬُﻢَّ ﻭَﺇِﻥْ ﻛُﻨْﺖَ
ﺗَﻌْﻠَﻢُ ﺃَﻥَّ ﻫَﺬَﺍ ﺍﻷَﻣْﺮَ ....... ﺷَﺮٌّ ﻟِﻲ ﻓِﻲ ﻋَﺎﺟِﻞِ ﺃَﻣْﺮِﻱ
ﻭَﺁﺟِﻠِﻪِ , ﻓَﺎﺻْﺮِﻓْﻪُ ﻋَﻨِّﻲ ﻭَﺍﺻْﺮِﻓْﻨِﻲ ﻋَﻨْﻪُ ﻭَﺍﻗْﺪُﺭْ ﻟِﻲ ﺍﻟْﺨَﻴْﺮَ
ﺣَﻴْﺚُ ﻛَﺎﻥَ ﺛُﻢَّ ﺍﺭْﺿِﻨِﻲ ﺑِﻪِ
“Ya Alloh, sesungguhnya aku memohon
pilihan kepadamu dengan pengetahuanmu,
aku memohon keputusanmu dengan
kekuasaanmu dan aku memohon kepadaMu
dengan keutamaamu yang besar.
Sesungguhnya engkau berkuasa dan aku tidak
berkuasa, Engkau Maha Mengetahui hal-hal
yang ghaib. Ya Allah, Apabila Engkau
mengetahui bahawa urusan ini [lalu
menyebutkan hajatnya] baik bagiku dalam
agamaku, penghidupanku dan akhir urusanku
dimasa dekat dan masa depan urusanku, maka
takdirkanlah dan mudahkanlah bagiku
kemudian berkatilah aku didalamnya. Ya
Alloh, apabila Engkau mengetahui bahawa
urusan ini [lalu menyebutkan hajatnya] buruk
bagiku dalam agamaku, penghidupanku dan
akhir urusanku, dimasa dekat dan masa depan
urusanku, maka singkirkanlah ia dariku atau
singkirkanlah aku darinya, dan takdirkanlah
kebaikan bagiku dimana jua, kemudian
jadikanlah aku ridho dengannya”.
Wallohu a'lam.
( Dijawab oleh : Kudung Khantil Harsandi
Muhammad, Farid Muzakki dan Siroj Munir )
Referensi :
1. Al-Fiqhul Manhaji, Juz : 1 Hal : 219
2. Al-Majmu' Syarah Al-Muhadzdzab, Juz : 4
Hal : 54
3. Hasyiyah I'anatut Tholibin, Juz : 1 Hal :
299
Ibarot :
Al-Fiqhul Manhaji, Juz : 1 Hal : 219
ﺻﻼﺓ ﺍﻻﺳﺘﺨﺎﺭﺓ
ﻭﻫﻲ ﺻﻼﺓ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﻓﻲ ﻏﻴﺮ ﺍﻷﻭﻗﺎﺕ ﺍﻟﻤﻜﺮﻭﻫﺔ . ﻭﺗﺴﻦّ
ﻟﻤﻦ ﺃﺭﺍﺩ ﺃﻣﺮﺍً ﻣﻦ ﺍﻷﻣﻮﺭ ﺍﻟﻤﺒﺎﺣﺔ، ﻭﻟﻢ ﻳﻌﻠﻢ ﻭﺟﻪ ﺍﻟﺨﻴﺮ
ﻓﻲ ﺫﻟﻚ، ﻭﻳﺴﻦّ ﺑﻌﺪ ﺍﻟﻔﺮﺍﻍ ﻣﻦ ﺍﻟﺼﻼﺓ ﺃﻥ ﻳﺪﻋﻮ
ﺑﺎﻟﺪﻋﺎﺀ ﺍﻟﻤﺄﺛﻮﺭ، ﻓﺈﻥ ﺷﺮﺡ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﺪﺭﻩ ﺑﻌﺪ ﺫﻟﻚ ﻟﻸﻣﺮ
ﻓﻌﻞ ﻭﺇﻻ ﻓﻼ
ﺭﻭﻯ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭﻱ ( 1109) ﻭﻏﻴﺮﻩ، ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ
ﺍﻷﻧﺼﺎﺭﻱ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎﻝ : ﻛﺎﻥ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ - ﺻﻠﻰ
ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ - ﻳﻌﻠﻤﻨﺎ ﺍﻻﺳﺘﺨﺎﺭﺓ ﻓﻲ ﺍﻷﻣﻮﺭ ﻛﻠﻬﺎ، ﻛﻤﺎ
ﻳﻌﻠﻤﻨﺎ ﺍﻟﺴﻮﺭﺓ ﻣﻦ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻳﻘﻮﻝ : " ﺇﺫﺍ ﻫﻢ ﺃﺣﺪﻛﻢ ﺑﺎﻷﻣﺮ
ﻓﻠﻴﺮﻛﻊ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﻣﻦ ﻏﻴﺮ ﺍﻟﻔﺮﻳﻀﺔ "، ﺛﻢ ﻟﻴﻘﻞ : " ﺍﻟﻠﻬﻢ ﺇﻧﻲ
ﺃﺳﺘﺨﻴﺮﻙ ﺑﻌﻠﻤﻚ، ﻭﺃﺳﺘﻘﺪﺭﻙ ﺑﻘﺪﺭﺗﻚ، ﻭﺃﺳﺄﻟﻚ ﻣﻦ
ﻓﻀﻠﻚ ﺍﻟﻌﻈﻴﻢ، ﻓﺈﻧﻚ ﺗﻘﺪﺭ ﻭﻻ ﺃﻗﺪﺭ، ﻭﺗﻌﻠﻢ ﻭﻻ ﺃﻋﻠﻢ،
ﻭﺃﻧﺖ ﻋﻼّﻡ ﺍﻟﻐﻴﻮﺏ، ﺍﻟﻠﻬﻢ ﺇﻥ ﻛﻨﺖ ﺗﻌﻠﻢ ﺃﻥ ﻫﺬﺍ ﺍﻷﻣﺮ
ﺧﻴﺮ ﻟﻲ ﻓﻲ ﺩﻳﻨﻲ ﻭﻣﻌﺎﺷﻲ ﻭﻋﺎﻗﺒﺔ ﺃﻣﺮﻱ، ﻓﺄﻗﺪﺭﻩ ﻟﻲ،
ﻭﻳﺴﺮﻩ ﻟﻲ، ﺛﻢ ﺑﺎﺭﻙ ﻟﻲ ﻓﻴﻪ، ﺍﻟﻠﻬﻢ ﺇﻥ ﻛﻨﺖ ﺗﻌﻠﻢ ﺃﻥ ﻫﺬﺍ
ﺍﻷﻣﺮ ﺷﺮ ﻟﻲ ﻓﻲ ﺩﻳﻨﻲ ﻭﻣﻌﺎﺷﻲ ﻭﻋﺎﻗﺒﺔ ﺃﻣﺮﻱ ﻓﺎﺻﺮﻓﻪ
ﻋﻨﻲ ﻭﺍﺻﺮﻓﻨﻲ ﻋﻨﻪ، ﻭﺍﻗﺪﺭ ﻟﻲ ﺍﻟﺨﻴﺮ ﺣﻴﺚ ﻛﺎﻥ، ﺛﻢ
ﺭﺿﻨﻲ ﺑﻪ، ﻗﺎﻝ : ﻭﻳﺴﻤﻲ ﺣﺎﺟﺘﻪ
Al-Majmu' Syarah Al-Muhadzdzab, Juz : 4 Hal : 54
ﺻﻼﺓ ﺍﻻﺳﺘﺨﺎﺭﺓ ﺳﻨﺔ ﻭﻫﻰ ﺃﻥ ﻣﻦ ﺃﺭﺍﺩ ﻣﻦ ﺍﻷﻣﻮﺭ ﺻﻠﻰ
ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﺑﻨﻴﺔ ﺻﻼﺓ ﺍﻻﺳﺘﺨﺎﺭﺓ ﺛﻢ ﺩﻋﻰ ﺑﻤﺎ ﺳﻨﺬﻛﺮﻩ ﺇﻥ
ﺷﺎﺀ ﺍﻟﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ ﻭﺍﺗﻔﻖ ﺃﺻﺤﺎﺑﻨﺎ ﻭﻏﻴﺮﻫﻢ ﻋﻠﻰ ﺃﻧﻬﺎ ﺳﻨﺔ
ﻟﺤﺪﻳﺚ ﺟﺎﺑﺮ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎﻝ " ﻛﺎﻥ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻟﻠﻪ
ﺻﻠﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻳﻌﻠﻤﻨﺎ ﺍﻻﺳﺘﺨﺎﺭﺓ ﻓﻲ ﺍﻷﻣﻮﺭ ﻛﻠﻬﺎ
ﻛﻤﺎ ﻳﻌﻠﻤﻨﺎ ﺍﻟﺴﻮﺭﺓ ﻣﻦ ﺍﻟﻘﺮﺁﻥ ﻳﻘﻮﻝ ﺍﺫﺍﻫﻢ ﺃﺣﺪﻛﻢ ﺑﺎﻷﻣﺮ
ﻓﻠﻴﺮﻛﻊ ﺭﻛﻌﺘﻴﻦ ﻣﻦ ﻏﻴﺮ ﺍﻟﻔﺮﻳﻀﺔ ﺛﻢ ﻟﻴﻘﻞ ﺍﻟﻠﻬﻢ ﺇﻧﻲ
ﺃﺳﺘﺨﻴﺮﻙ ﺑﻌﻠﻤﻚ ﻭﺃﺳﺘﻘﺪﺭﻙ ﺑﻘﺪﺭﺗﻚ ﻭﺃﺳﺄﻟﻚ ﻣﻦ
ﻓﻀﻠﻚ ﺍﻟﻌﻈﻴﻢ ﻓﺈﻧﻚ ﺗﻘﺪﺭ ﻭﻻ ﺃﻗﺪﺭ ﻭﺗﻌﻠﻢ ﻭﻻ ﺃﻋﻠﻢ
ﻭﺃﻧﺖ ﻋﻼﻡ ﺍﻟﻐﻴﻮﺏ ﺍﻟﻠﻪ ﺇﻥ ﻛﻨﺖ ﺗﻌﻠﻢ ﺃﻥ ﻫﺬﺍ ﺍﻷﻣﺮ ﺧﻴﺮ
ﻟﻲ ﻓﻲ ﺩﻳﻨﻲ ﻭﻣﻌﺎﺷﻲ ﻭﻋﺎﻗﺒﺔ ﺃﻣﺮﻱ - ﺃﻭ ﻗﺎﻝ ﻋﺎﺟﻞ
ﺃﻣﺮﻱ ﻭﺁﺟﻠﻪ - ﻓﺎﻗﺪﺭﻩ ﻟﻲ ﻭﻳﺴﺮﻩ ﻟﻲ ﺛﻢ ﺑﺎﺭﻙ ﻟﻲ ﻓﻴﻪ
ﺍﻟﻠﻬﻢ ﻭﺇﻥ ﻛﻨﺖ ﺗﻌﻠﻢ ﺃﻥ ﻫﺬﺍ ﺍﻷﻣﺮ ﺷﺮ ﻟﻲ ﻓﻲ ﺩﻳﻨﻲ
ﻭﻣﻌﺎﺷﻲ ﻭﻋﺎﻗﺒﺔ ﺃﻣﺮﻱ - ﺃﻭ ﻗﺎﻝ ﻓﻲ ﻋﺎﺟﻞ ﺃﻣﺮﻱ ﻭﺁﺟﻠﻪ
- ﻓﺎﺻﺮﻓﻪ ﻋﻨﻲ ﻭﺍﺻﺮﻓﻨﻲ ﻋﻨﻪ ﻭﺍﻗﺪﺭ ﻟﻲ ﺍﻟﺨﻴﺮ ﺣﻴﺚ
ﻛﺎﻥ ﺛﻢ ﺍﺭﺿﻨﻲ ﺑﻪ ﻭﻳﺴﻤﻲ ﺣﺎﺟﺘﻪ " ﺭﻭﺍﻩ ﺍﻟﺒﺨﺎﺭﻱ ﻓﻲ
ﻣﻮﺍﺿﻊ ﻣﻦ ﺻﺤﻴﺤﻪ
ﻭﻓﻲ ﺑﻌﻀﻬﺎ ﺛﻢ ﺭﺿﻨﻲ ﺑﻪ ﻭﻳﺴﺘﺤﺐ ﻟﻪ ﺃﻥ ﻳﻘﺮﺃ ﻓﻲ
ﺍﻟﺮﻛﻌﺔ ﺍﻷﻭﻟﻰ ﺑﻌﺪ ﺍﻟﻔﺎﺗﺤﺔ ﻗﻞ ﻳﺎ ﺍﻳﻬﺎ ﺍﻟﻜﺎﻓﺮﻭﻥ ﻭﻓﻲ
ﺍﻟﺜﺎﻧﻴﺔ ﻗﻞ ﻫﻮ ﺍﻟﻠﻪ ﺃﺣﺪ ﺛﻢ ﻳﻨﻬﺾ ﺑﻌﺪ ﺍﻻﺳﺘﺨﺎﺭﺓ ﻟﻤﺎ
ﻳﻨﺸﺮﺡ ﻟﻪ ﺻﺪﺭﻩ
Hasyiyah I'anatut Tholibin, Juz : 1 Hal : 299
ﻭﺫﻛﺮ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺃﻧﻪ ﻳﻘﺮﺃ ﻓﻲ ﺍﻻﺳﺘﺨﺎﺭﺓ ﻣﺎ ﺫﻛﺮ، ﺃﻭ ﻳﻘﺮﺃ
ﻓﻲ ﺍﻟﺮﻛﻌﺔ ﺍﻻﻭﻟﻰ : ﻭﺭﺑﻚ ﻳﺨﻠﻖ ﻣﺎ ﻳﺸﺎﺀ ﻭﻳﺨﺘﺎﺭ ﻣﺎ
ﻛﺎﻥ ﻟﻬﻢ ﺍﻟﺨﻴﺮﺓ ﺳﺒﺤﺎﻥ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺗﻌﺎﻟﻰ ﻋﻤﺎ ﻳﺸﺮﻛﻮﻥ ﻭﺭﺑﻚ
ﻳﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﺗﻜﻦ ﺻﺪﻭﺭﻫﻢ ﻭﻣﺎ ﻳﻌﻠﻨﻮﻥ, ﻭﻓﻲ ﺍﻟﺜﺎﻧﻴﺔ : ﻭﻣﺎ
ﻛﺎﻥ ﻟﻤﺆﻣﻦ ﻭﻻ ﻣﺆﻣﻨﺔ ﺇﺫﺍ ﻗﻀﻰ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺭﺳﻮﻟﻪ ﺃﻣﺮﺍ ﺃﻥ
ﻳﻜﻮﻥ ﻟﻬﻢ ﺍﻟﺨﻴﺮﺓ ﻣﻦ ﺃﻣﺮﻫﻢ ﻭﻣﻦ ﻳﻌﺺ ﺍﻟﻠﻪ ﻭﺭﺳﻮﻟﻪ
ﻓﻘﺪ ﺿﻞ ﺿﻼﻻ ﻣﺒﻴﻨﺎ

EmoticonEmoticon
Note: only a member of this blog may post a comment.